Еш кына мәчетләрдә вәгазь вакытларында “Ислам гакыйдәсе” дигән төшенчәне еш ишетергә туры килә. Нәрсә соң ул “гакыйдә”?

Еш кына мәчетләрдә вәгазь вакытларында “Ислам гакыйдәсе” дигән төшенчәне еш ишетергә туры килә. Нәрсә соң ул “гакыйдә”?

Ислам – Аллаһы Тәгалә тарафыннан кешеләргә иңдерелгән ахыргы дин. Аның гакыйдәсе – Аллаһы Сөбханә вә Тәгаләгә, Фәрештәләренә, Пәйгамбәрләренә, Китапларына, Ахирәт көненә, Тәкъдирнең яхшысы – яманы да Аллаһы Тәгаләдән икәнлегенә һәм үлемнән соң янә терелүгә иман китерү. Аның хөкемнәре – кешеләрнең төрле проблемаларының чишелешләре.  Гакыйдә – Ислам диненең бер өлеше һәм ул аның иң әһәмиятле өлеше, нигезе булып тора, шул сәбәпле аны белү бик зарур.

Гакыйдә  сүзе «бәйләм», «нык булу», «чыдамлы» дигән мәгънәгә ия. Гакыйдә ул – дөньяга караш (мировоззрение), идеология (фикрият), доктрина.

Ислам гакыйдәсе – ул Галәм, Кеше, Тереклек, аларның барыннан да элегрәк булган Яратучысы, бу тормыштан соң булачак яңа тормыш, алар арасында бәйләнеш булуы хакындагы гомуми фикер. Гакыйдә өстенә Ислам дине төзелгән һәм ул аның рухи нигезе булып тора. Шул нигезгә бөтен тормыш системалары корылган. Гакыйдә – Галәм, Кеше һәм Тормыш хакындагы гомуми фикер ул. Гакыйдә: «Галәм, Кеше һәм Тормыш каян барлыкка килгән? Бу тормыштан соң нәрсә була?» – дигән сорауларга җавап бирә һәм бу – кеше алдындагы иң зур мәсьәләнең чишелеше була. Дөрестән дә, гакыйдә – тормышта бөтен башкарган эшлөребезнең нигезе һәм Ахирәттә дөньяда кылган изге гамәлләребезнең кабул булуы шарты, чөнки гакыйдәсез, имансыз кылган һәрбер гамәл нинди генә дәрәҗәдә изге булса да, Аллаһы Тәгалә каршында кабул булмый.

Гакыйдә кешенең аңын, фикерләү юнәлешен һәм тормышны аңлавын үзгәртә. Нәтиҗәдә, мәгълүм бер гакыйдәне аңлап, шуның буенча яши башлаган кеше, тормыштагы бөтен мәсьәләләрне дә шуңа нигезләп хәл итүче шәхескә әйләнә.

Татарча